Những đội bị trừ điểm ở Ngoại hạng Anh: đủ 5 án phạt từ 1992 đến nay

Tính đến 25/10/2026, Ngoại hạng Anh mới có 4 CLB bị trừ điểm thật sự qua 5 án phạt: Middlesbrough (-3, mùa 1996/97), Portsmouth (-9, mùa 2009/10), Everton (-6 rồi -2, mùa 2023/24) và Nottingham Forest (-4, mùa 2023/24). Hai đội đầu xuống hạng, hai đội sau trụ lại. Manchester City đã bị kết luận vi phạm luật tài chính ngày 29/9/2026 nhưng chưa có án phạt.

Ba chục mùa giải, hàng trăm câu lạc bộ ra vào, vậy mà số lần bảng xếp hạng Premier League bị "cắt" điểm chỉ đếm trên một bàn tay. Hiếm, nhưng lần nào cũng để lại vết. Có đội mất ba điểm rồi mất luôn suất ở lại giải. Có đội bị trừ cả chục điểm vẫn bám trụ được. Bài này gom đủ từng vụ, kèm lý do và cái kết, để bạn khỏi nhầm giữa trừ điểm ở Premier League với trừ điểm ở các hạng dưới.

Có bao nhiêu đội từng bị trừ điểm ở Ngoại hạng Anh?

Từ mùa 1992/93 đến 25/10/2026, có 4 CLB bị trừ điểm khi đang đá Premier League, tổng cộng 5 án: Middlesbrough -3, Portsmouth -9, Everton -6 và -2, Nottingham Forest -4. Tổng số điểm bị trừ là 24. Chỉ Middlesbrough và Portsmouth phải xuống hạng mùa đó.

Nhìn bảng sẽ thấy một điều thú vị: suốt 27 năm đầu, trừ điểm ở Premier League là chuyện tai nạn, kiểu hoãn trận hay phá sản. Chỉ từ 2023/24, khi luật tài chính PSR được thi hành nghiêm, nó mới thành một "vũ khí" thường trực của ban tổ chức.

Middlesbrough 1996/97: ba điểm đắt nhất lịch sử

Mùa 1996/97 Middlesbrough có Juninho, Ravanelli, Emerson, một đội hình đủ sức làm mưa làm gió. Trước trận gặp Blackburn ngày 21/12/1996, đội bóng báo có tới 23 cầu thủ ốm hoặc chấn thương, và ban lãnh đạo tự quyết hoãn trận. Theo tổng hợp mùa giải trên Wikipedia, CLB đã hỏi ý Premier League và được bảo "làm gì thấy hợp lý thì làm". Kết quả: bị trừ 3 điểm.

Ba điểm ấy quyết định tất cả. Middlesbrough kết thúc mùa ở vị trí 19 với 39 điểm, trong khi Coventry đứng thứ 17 với 41 điểm. Nếu giữ được 3 điểm, Boro có 42 điểm và người xuống hạng sẽ là Coventry. Cay đắng hơn, cùng mùa đó họ vào chung kết cả League Cup lẫn FA Cup, và thua cả hai. Một mùa "suýt" đúng nghĩa.

Portsmouth 2009/10: đội đầu tiên phá sản khi đang đá Premier League

Tháng 2/2010, Portsmouth trở thành CLB đầu tiên rơi vào diện quản lý tài chính (administration) khi còn là thành viên Premier League. Theo luật, đội bị trừ 9 điểm. Lương cầu thủ chậm trả, chủ sở hữu thay liên tục, nợ chồng chất: đó là hậu quả của những năm vung tiền mua sao để giữ chỗ ở giải đấu.

Khác với Middlesbrough, 9 điểm không phải nguyên nhân chính khiến Portsmouth rớt hạng. Họ kết thúc mùa với 19 điểm, đứng bét. Cộng lại 9 điểm thì cũng chỉ 28, vẫn dưới Burnley và Hull (cùng 30 điểm). Nghịch lý là giữa lúc đó Portsmouth vẫn vào tới chung kết FA Cup 2010 và thua Chelsea. Sau mùa đó, đội bóng trượt dài xuống tận hạng tư trước khi gượng dậy.

Everton và Nottingham Forest 2023/24: mùa PSR ra tay

Ngày 17/11/2023, một ủy ban độc lập trừ Everton 10 điểm vì vượt ngưỡng lỗ cho phép theo luật PSR. Đây là mức trừ nặng nhất lịch sử Premier League. Everton không cãi chuyện vi phạm, chỉ kháng cáo mức phạt, và ngày 26/2/2024 Hội đồng phúc thẩm giảm xuống 6 điểm.

Chưa kịp thở, ngày 8/4/2024 Everton bị trừ thêm 2 điểm vì vượt ngưỡng 16,6 triệu bảng trong giai đoạn tính đến mùa 2022/23. Tổng cộng 8 điểm trong một mùa. Dù vậy, The Toffees vẫn cán đích thứ 15 với 40 điểm. Nếu không bị trừ, con số ấy là 48, tức một mùa giữa bảng yên ổn thay vì cuộc đua trụ hạng nghẹt thở.

Nottingham Forest cũng dính đòn cùng mùa. Ngày 18/3/2024, Forest bị trừ 4 điểm vì lỗ vượt ngưỡng 34,5 triệu bảng. Ngưỡng của Forest chỉ là 61 triệu bảng, thay vì 105 triệu, vì đội đã đá hai mùa ở Championship trong giai đoạn bị xét. Forest kháng cáo và bị bác ngày 7/5/2024. Cuối mùa họ đứng thứ 17 với 32 điểm, hơn Luton 6 điểm, vừa đủ trụ hạng.

Luật PSR là gì và vì sao khiến các CLB mất điểm?

PSR (Profit and Sustainability Rules) là luật lợi nhuận và bền vững của Premier League: một CLB không được lỗ quá 105 triệu bảng trong ba mùa liên tiếp. Mỗi mùa đá Championship trong giai đoạn xét, ngưỡng bị giảm 22 triệu bảng. Vượt ngưỡng thì bị đưa ra ủy ban độc lập và có thể bị trừ điểm.

Hiểu nôm na, PSR không cấm tiêu tiền, nó cấm tiêu nhiều hơn khả năng tự nuôi mình quá một mức nhất định. Đội có doanh thu khổng lồ thì có nhiều "đất" để chi. Đội tầm trung như Everton, Forest mà muốn mua sắm mạnh để thoát cảnh đua trụ hạng thì rất dễ chạm trần, và một khi đã chạm thì ủy ban không nương tay.

PSR cũng đã sang trang. Theo giải thích của Premier League, từ mùa 2026/27 giải chuyển sang hệ thống Squad Cost Ratio (SCR): chi tiêu cho đội hình không được vượt 85% doanh thu từ bóng đá cộng lãi lỗ bán cầu thủ. Vượt "ngưỡng đỏ" sẽ bị trừ cố định 6 điểm, cộng thêm 1 điểm cho mỗi 6,5 triệu bảng vượt ra. Nghĩa là từ nay trừ điểm vì tài chính không còn là chuyện hy hữu, mà đã được viết sẵn thành công thức.

Muốn hiểu vì sao có CLB dư sức chi mà vẫn phải dè chừng, bạn có thể đọc thêm bài những câu lạc bộ giàu nhất thế giới.

Man City và 115 cáo buộc: tình hình tính đến 25/10/2026 ra sao?

Tính đến 25/10/2026, Man City đã bị ủy ban độc lập kết luận vi phạm nhưng chưa bị trừ điểm. Phán quyết công bố ngày 29/9/2026 bao trùm 9 mùa từ 2009/10 đến 2017/18. City nộp đơn kháng cáo, và án phạt sẽ được quyết ở một phiên riêng chưa có ngày.

Theo thông báo của Premier League ngày 29/9/2026, ủy ban xác định City phạm toàn bộ nhóm cáo buộc về tài chính, gồm hợp đồng tài trợ "giả" và sổ sách sai lệch, cùng 3/4 nhóm cáo buộc không hợp tác điều tra. Phía Premier League ước tính các thỏa thuận này đã thổi phồng doanh thu và giảm chi phí hơn 900 triệu bảng. Báo chí Anh tóm lại là City bị kết luận 114 trên 115 cáo buộc.

Ngày 2/10/2026, Premier League xác nhận City đã kháng cáo. Cả phiên phúc thẩm lẫn phiên định án phạt đều diễn ra kín. City vẫn khẳng định mình vô tội. Vì vậy, ở thời điểm viết bài, chưa ai biết City có bị trừ điểm hay không, bị trừ bao nhiêu, và trừ vào mùa nào. Bài này sẽ cập nhật khi có phán quyết chính thức.

Trừ điểm ở EFL khác gì trừ điểm ở Premier League?

Trừ điểm ở EFL (Championship, League One, League Two) áp lên các CLB khi đã rời Premier League, nên không tính vào danh sách trên. Ví dụ: Leeds bị trừ 15 điểm ở League One 2007/08, Derby bị trừ tổng 21 điểm ở Championship 2021/22.

Nhiều bạn đọc hay gộp chung, nên tách cho rõ vài vụ nổi bật:

• Leeds United 2007/08: bị trừ 15 điểm ngay đầu mùa ở League One vì vi phạm quy định về phá sản. Leeds vẫn vào play-off nhưng thua chung kết.
• Derby County 2021/22: bị trừ 12 điểm vì vào diện quản lý tài chính, rồi thêm 9 điểm vì vi phạm quy định kế toán. Tổng 21 điểm, xếp 23 và xuống League One.
• Leicester City 2025/26: bị trừ 6 điểm ở Championship vì vượt ngưỡng tài chính 20,8 triệu bảng (giai đoạn tính đến 2023/24). Leicester sau đó xuống League One.

Còn một vụ "suýt" ở chính Premier League: Tottenham mùa 1994/95 từng bị FA tuyên trừ 12 điểm, phạt tiền và cấm dự FA Cup vì sai phạm tài chính. Nhưng chủ tịch Alan Sugar khởi kiện, và cuối cùng án trừ điểm bị hủy, nên Spurs không nằm trong danh sách chính thức.

Nếu bạn tò mò về mặt ngược lại của câu chuyện, tức những đội chưa từng một lần rơi khỏi giải, hãy xem bài đội nào chưa từng xuống hạng Ngoại hạng Anh.

Câu hỏi thường gặp

Đội nào bị trừ điểm nhiều nhất ở Ngoại hạng Anh? Everton, với 10 điểm ở án gốc tháng 11/2023, sau giảm còn 6. Tính cả án thứ hai, Everton mất 8 điểm trong mùa 2023/24.

Có đội nào xuống hạng vì bị trừ điểm không? Có, Middlesbrough mùa 1996/97. Nếu không mất 3 điểm, họ đã trụ hạng thay Coventry.

Man City đã bị trừ điểm chưa? Chưa. Tính đến 25/10/2026, City bị kết luận vi phạm nhưng đang kháng cáo, án phạt chưa được quyết.

PSR còn áp dụng không? Từ mùa 2026/27, Premier League thay PSR bằng hệ thống Squad Cost Ratio, vượt ngưỡng đỏ bị trừ tối thiểu 6 điểm.

Trừ điểm ở Championship có tính là trừ điểm Ngoại hạng Anh không? Không. Các vụ như Derby, Leeds hay Leicester xảy ra khi đội đã ở EFL.

Nguồn: premierleague.com, Wikipedia (các mùa 1996/97, 2009/10, 2023/24), Banh Bóng Desk tổng hợp, cập nhật 25/10/2026.